Zdrowie mężczyzny · Prostata
Zapalenie prostaty - objawy, przyczyny i leczenie
Zapalenie prostaty objawia się najczęściej bólem w kroczu, podbrzuszu lub przy wytrysku oraz pieczeniem i częstym oddawaniem moczu. Postać ostra, bakteryjna przebiega z gorączką i dreszczami i wymaga pilnego leczenia. Znacznie częstsza jest postać przewlekła - zespół przewlekłego bólu miednicy, w którym zwykle nie znajduje się bakterii, a leczenie obejmuje kilka metod jednocześnie.
O leczeniu i wystawieniu e-recepty decyduje lekarz po ocenie medycznej.
Najważniejsze
Gorączka z bólem krocza i trudnością w oddawaniu moczu to stan wymagający pilnej pomocy. Antybiotyk ma sens tylko przy potwierdzonym lub wysoce prawdopodobnym zakażeniu - dobiera go lekarz. Przewlekły ból miednicy bez zakażenia leczy się inaczej i wymaga cierpliwości.
Zapalenie prostaty - objawy
- ból lub uczucie ucisku w kroczu, podbrzuszu, okolicy odbytu, jądrach lub prąciu,
- ból w trakcie lub po wytrysku,
- pieczenie przy oddawaniu moczu, częste i nagłe parcie, wstawanie w nocy,
- słaby strumień moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
- w postaci ostrej: gorączka, dreszcze, rozbicie, czasem niemożność oddania moczu.
Objawy z dróg moczowych bez bólu częściej wskazują na łagodny rozrost - porównanie: prostata - objawy i leczenie.
Kiedy pilnie do lekarza
- nie możesz oddać moczu mimo parcia, a podbrzusze jest bolesne i napięte (zatrzymanie moczu),
- masz gorączkę lub dreszcze z bólem krocza, podbrzusza albo pieczeniem przy oddawaniu moczu,
- w moczu widzisz dużo krwi lub skrzepy albo krwiomocz utrudnia oddawanie moczu.
W takiej sytuacji nie czekaj na teleporadę - jedź na SOR lub dzwoń pod 112. Niewielka ilość krwi w moczu bez bólu i gorączki nie wymaga wezwania 112, ale zawsze wymaga pilnej wizyty u lekarza lub urologa w ciągu kilku dni.
Ostre bakteryjne a przewlekłe zapalenie prostaty
Ostre bakteryjne zapalenie prostaty zaczyna się nagle - gorączką z dreszczami, bólem krocza i nasilonymi dolegliwościami przy oddawaniu moczu - i wymaga pilnego leczenia. Przewlekłe bakteryjne zapalenie prostaty objawia się zwykle nawracającymi zakażeniami dróg moczowych tą samą bakterią. Zespół przewlekłego bólu miednicy (CP/CPPS) stanowi większość przypadków i ma złożone przyczyny: napięcie mięśni dna miednicy, nadwrażliwość nerwową, czynniki psychologiczne.
| Ostre bakteryjne | Przewlekłe / zespół przewlekłego bólu miednicy | |
|---|---|---|
| Początek | nagły, w ciągu godzin lub dni | objawy przez co najmniej 3 miesiące, często zmienne |
| Gorączka | zwykle tak, z dreszczami | nie |
| Przyczyna | zakażenie bakteryjne, najczęściej bakteriami jelitowymi | rzadko bakterie (przewlekłe bakteryjne); częściej bez wykrywalnego zakażenia |
| Postępowanie | pilna ocena lekarska, antybiotyk, czasem szpital | leczenie wielokierunkowe, dobierane do objawów |
Niebakteryjne zapalenie prostaty i zespół przewlekłego bólu miednicy - objawy
Niebakteryjne zapalenie prostaty to najczęstsza postać choroby - lekarze nazywają ją zespołem przewlekłego bólu miednicy (CP/CPPS). Rozpoznaje się je, gdy ból w obrębie miednicy utrzymuje się co najmniej 3 miesiące w ciągu ostatniego półrocza, a badania nie wykazują zakażenia bakteryjnego ani innej przyczyny.
- ból lub ucisk w kroczu, podbrzuszu, jądrach, prąciu albo okolicy odbytu, często zmienny w czasie,
- ból w trakcie lub po wytrysku, czasem spadek satysfakcji seksualnej,
- częste lub naglące oddawanie moczu, pieczenie, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
- brak gorączki i ujemne posiewy moczu,
- nasilenie objawów przy długim siedzeniu, stresie lub po alkoholu.
Do oceny nasilenia objawów lekarze używają kwestionariusza NIH-CPSI (ból, objawy z dróg moczowych, wpływ na jakość życia). Rozpoznanie wymaga wykluczenia zakażenia, kamicy, zmian w pęcherzu i innych przyczyn bólu - samo dopasowanie objawów do listy nie wystarcza.
Ile trwa zapalenie prostaty i czy jest zaraźliwe
- Ostre bakteryjne - objawy narastają w ciągu godzin lub dni; po włączeniu leczenia gorączka zwykle ustępuje w ciągu kilku dni, ale antybiotyk przyjmuje się dłużej, zwykle kilka tygodni, zgodnie z zaleceniem lekarza.
- Przewlekłe bakteryjne - leczenie antybiotykiem trwa zwykle kilka tygodni, a zakażenia mogą nawracać.
- Niebakteryjne (CP/CPPS) - z definicji trwa co najmniej 3 miesiące, często z okresami poprawy i zaostrzeń; leczenie trwa zwykle miesiącami, a jego celem jest zmniejszenie objawów i poprawa jakości życia.
Samo zapalenie prostaty nie przenosi się na partnerkę. Jeśli jednak jego przyczyną jest zakażenie przenoszone drogą płciową (częściej u młodszych, aktywnych seksualnie mężczyzn), lekarz może zlecić badania w tym kierunku, a leczenie objąć także partnerkę. Do czasu wyjaśnienia przyczyny warto używać prezerwatyw.
Zapalenie prostaty - przyczyny i czynniki ryzyka
Ostre zapalenie powstaje najczęściej, gdy bakterie z cewki moczowej lub pęcherza przedostają się do prostaty. Ryzyko zwiększają: zabiegi na drogach moczowych (cewnikowanie, biopsja prostaty), utrudniony odpływ moczu, zakażenia przenoszone drogą płciową u młodszych mężczyzn, cukrzyca i obniżona odporność.
W zespole przewlekłego bólu miednicy objawy nasilają się często przy długim siedzeniu, stresie, niedoborze snu czy po alkoholu. Siedzący tryb pracy i jazda na rowerze nie są udowodnioną przyczyną, ale u części mężczyzn nasilają dolegliwości.
Czy zapalenie prostaty przechodzi samo
Ostre bakteryjne zapalenie nie powinno być leczone „na przeczekanie” - może prowadzić do ropnia prostaty, zakażenia krwi lub zatrzymania moczu. Postać przewlekła bywa falująca: okresy poprawy przeplatają się z zaostrzeniami, a u części mężczyzn objawy z czasem wyraźnie słabną. Nie znaczy to jednak, że warto zostawać z nimi bez diagnozy - podobne dolegliwości mogą dawać kamica, zakażenia czy zmiany w pęcherzu.
Jak leczyć zapalenie prostaty
Leczenie zależy od postaci, dlatego lekarz zaczyna od badania moczu z posiewem, czasem także badania per rectum i USG. W postaci ostrej badanie per rectum wykonuje się delikatnie, bez masażu prostaty.
- Zakażenie bakteryjne - antybiotyk dobrany przez lekarza, zwykle na kilka tygodni; nie stosuj antybiotyków „z zapasu” ani przepisanych komuś innemu.
- Zespół przewlekłego bólu miednicy - połączenie metod: alfa-blokery przy objawach z dróg moczowych, leki przeciwbólowe, fizjoterapia dna miednicy, leczenie stresu i snu; antybiotyk tylko w wybranych sytuacjach.
- Ogólnie - odpowiednie nawodnienie, ograniczenie alkoholu i ostrych przypraw, jeśli nasilają objawy, przerwy w siedzeniu.
Zapalenie prostaty może przejściowo podnieść PSA, dlatego badanie wykonuje się zwykle po wyleczeniu - zobacz badanie prostaty. Przewlekły ból może też pogarszać życie seksualne; o tym, jak to wygląda od strony erekcji i wytrysku, piszemy w artykułach zaburzenia erekcji i przedwczesny wytrysk.
Najczęstsze pytania
Czy zapalenie prostaty przechodzi samo?
Ostre bakteryjne zapalenie wymaga leczenia i nie należy czekać, aż minie. Postać przewlekła może mieć okresy poprawy, ale też powinna zostać zdiagnozowana, żeby wykluczyć inne przyczyny.
Czy zapalenie prostaty jest zaraźliwe?
Samo zapalenie prostaty nie przenosi się na partnerkę. Jeśli jednak jego przyczyną jest zakażenie przenoszone drogą płciową, leczenie może dotyczyć obojga partnerów.
Czy zapalenie prostaty podnosi PSA?
Tak, zapalenie może przejściowo podnieść PSA, czasem wyraźnie. Dlatego badanie PSA zwykle odkłada się o kilka tygodni po wyleczeniu, a nieprawidłowy wynik się powtarza.
Ile trwa leczenie zapalenia prostaty?
W postaci bakteryjnej antybiotyk stosuje się zwykle przez kilka tygodni, zgodnie z decyzją lekarza. Leczenie zespołu przewlekłego bólu miednicy trwa często miesiącami i polega na łączeniu kilku metod.
Czy zapalenie prostaty wpływa na erekcję i płodność?
Przewlekły ból miednicy często wiąże się z bólem przy wytrysku i spadkiem satysfakcji seksualnej, a pośrednio z problemami z erekcją. Wpływ na płodność jest możliwy przy zakażeniu i ocenia go lekarz, np. na podstawie badania nasienia.
Jakie badania wykonuje się przy zapaleniu prostaty?
Podstawą jest badanie ogólne moczu z posiewem. Lekarz może też zlecić badania w kierunku zakażeń przenoszonych drogą płciową, USG z oceną zalegania moczu, a w wybranych sytuacjach badanie per rectum. PSA wykonuje się zwykle dopiero po wyleczeniu.
Czy zapalenie prostaty można leczyć online?
Postać przewlekłą bez gorączki lekarz może wstępnie ocenić na teleporadzie i zlecić badania. Ostre zapalenie z gorączką lub zatrzymaniem moczu wymaga osobistego badania i pilnej pomocy.
Konsultacja z lekarzem online
Masz nawracający ból krocza, pieczenie przy oddawaniu moczu lub ból przy wytrysku, ale bez gorączki? Androlog online oceni objawy, zleci badanie moczu z posiewem i inne badania, a w razie potrzeby skieruje do urologa. O leczeniu decyduje lekarz po ocenie medycznej.
Zobacz, jak przygotować się do pierwszej wizyty. Wizyta wideo: 149 zł (pierwsza), 99 zł (kontrolna). Teleporady codziennie 7:00-23:00. O leczeniu i ewentualnej recepcie decyduje lekarz po ocenie medycznej.
Jesteś już naszym pacjentem? Umów wizytę kontrolną (co sprawdzamy na kontroli)
Zdrowie mężczyzny - więcej w tym dziale
Źródła
- European Association of Urology. EAU Guidelines on Urological Infections (aktualna edycja). uroweb.org/guidelines/urological-infections
- European Association of Urology. EAU Guidelines on Management of Non-neurogenic Male LUTS (aktualna edycja). uroweb.org/guidelines/management-of-non-neurogenic-male-luts