Andropauza (hipogonadyzm późny, LOH) to zespół objawów wynikający ze związanego z wiekiem spadku testosteronu. Dotyczy ok. 20% mężczyzn po 60. roku życia — ale nie jest nieuniknionym elementem starzenia.
Andropauza nie ma jednego dramatycznego momentu — objawy narastają stopniowo przez lata. Mężczyźni często przypisują je “normalnemu starzeniu się”:
Kluczowa różnica: andropauza to stan patologiczny wymagający leczenia, a nie naturalny etap życia. Diagnoza wymaga:
TRT u mężczyzn z potwierdzonym LOH poprawia:
TRAVERSE 2023: Największe dotychczas badanie bezpieczeństwa TRT (n=5246, średni wiek 63 lata) potwierdziło, że TRT nie zwiększa ryzyka zawału, udaru ani zgonu sercowo-naczyniowego w porównaniu z placebo.
Nie. Menopauza to gwałtowne zatrzymanie produkcji estrogenów (miesiące). Andropauza to stopniowy, wieloletni spadek testosteronu — ok. 1–2% rocznie po 30. roku życia. Nie każdy mężczyzna odczuwa objawy.
Spadek T zaczyna się ok. 30. roku życia, ale kliniczne objawy hipogonadyzmu pojawiają się najczęściej między 45. a 65. rokiem życia. U niektórych mężczyzn T pozostaje prawidłowy do późnej starości.
Minimum: testosteron całkowity (rano, na czczo), LH, SHBG. Opcjonalnie: testosteron wolny (wyliczany), estradiol, prolaktyna, TSH, morfologia, PSA (>40 r.ż.). Dwa pomiary T z odstępem 2–4 tygodni.
Tylko gdy spełnione są oba kryteria: niski T (<12 nmol/l) PLUS objawy kliniczne wpływające na jakość życia. Sam niski T bez objawów — nie. Objawy bez niskiego T — szukaj innej przyczyny.
Częściowo tak. Utrzymanie prawidłowej masy ciała, trening siłowy, sen 7–9h, redukcja alkoholu i stresu spowalniają spadek T. Ale jeśli T jest już klinicznie niski — styl życia sam nie wystarczy.
Badanie TRAVERSE (2023, n=5246, średni wiek 63 lata) wykazało, że TRT nie zwiększa ryzyka sercowo-naczyniowego w porównaniu z placebo. Kluczowe: regularne monitorowanie hematokrytu, PSA i lipidów.
Badanie testosteronu + konsultacja z andrologiem online. Bez kolejki, wyniki omówione następnego dnia. 159 zł.